پیگیری بورس تهران با هوش مصنوعی: از پول حقیقی تا شاخص کل
ساعت دوازده و نیم است و معاملات بورس تهران تمام شده. سهامدار میخواهد بداند امروز پول حقیقی به سهمهای اصلی سبدش آمد یا از آنها رفت. بعد سراغ صفهای خرید میرود و اینکه شاخص کل چطور بسته شد و آخر سر نگاهی هم به دلار و سکه میاندازد، چون حال بازار سهام بیربط به آنها نیست. همین مرور ساده معمولاً چند صفحهٔ باز در مرورگر لازم دارد و کلی عدد که باید خودش کنار هم بگذارد.
چرا مرور روزانهٔ بازار سرمایه اینقدر وقت میگیرد؟
دادهها هست، اما پراکنده. قیمت لحظهای یک نماد در یک جدول است و دفتر سفارشش در جدولی دیگر. آمار خرید و فروش حقیقی و حقوقی بخش جدایی دارد و دیدهبان بازار با صدها ردیفش صفحهای دیگر. نرخ ارز و طلا را هم باید از سایتهای دیگر آورد. این مسیر هر روز تکرار میشود و بیشتر وقت به پیدا کردن عدد میگذرد. برای فکر کردن دربارهٔ عدد، وقت زیادی نمیماند.
دستیارهایی مثل ChatGPT و Claude در خلاصه کردن و مقایسهٔ داده دستشان پر است. گرفتاری اینجاست که بازار امروز را نمیبینند و جواب را از دانستههای دورهٔ آموزش میسازند. قیمت امروز یک سهم را که بپرسید، یا میگویند نمیدانند یا عددی کهنه را با لحنی مطمئن جلویتان میگذارند.

دستیار هوش مصنوعی چطور به دادههای زندهٔ بورس وصل میشود؟
چاره این است که دستیار بهجای حافظهٔ خودش از منبع بخواند. استانداردی به نام MCP این کار را ممکن کرده است. برای هر سرویس یک «سرور MCP» ساخته میشود و دستیار هر وقت لازم بداند از آن داده میگیرد. برای بورس تهران هم چنین سروری هست که داده را از سایت شرکت مدیریت فناوری بورس (TSETMC) میخواند.
بازارچه MCP فهرستی فارسی از همین سرورها برای سرویسهای ایرانی است. «روتر» آن این سرورها را بدون نصب به ChatGPT و Claude و Cursor و برنامههای مشابه میرساند. سرور بورس تهران روی کامپیوتر کاربر نصب نمیشود و روتر آن را از یک سرور داخل ایران اجرا میکند. این جزئیات بیاهمیت نیست، چون این دادهها از خارج ایران فقط با IP ایران در دسترس است.
سرور ۱۳ قابلیت دارد. پیدا کردن کد نماد با نامش، قیمت لحظهای، دفتر سفارش پنجسطحی، ورود و خروج پول حقیقی و حقوقی، دیدهبان بازار، تاریخچهٔ روزانهٔ قیمت و فیلتر روی کل بازار از آن جملهاند. لازم نیست نام هیچکدام را بدانید. سؤال را فارسی مینویسید و دستیار خودش تشخیص میدهد کدام داده به کارش میآید.
ورود پول حقیقی به یک سهم را چطور از دستیار بپرسیم؟
این سؤالی است که خیلی از سهامداران هر روز تکرار میکنند. پول حقیقی یعنی خرید و فروش اشخاص و پول حقوقی یعنی خرید و فروش شرکتها و نهادهای مالی. پرسش میتواند همینقدر ساده باشد:
- «وضعیت امروز فولاد چطور است؟ پول حقیقی وارد شده یا خارج؟»
دستیار اول قیمت آخر و پایانی سهم را همراه حجم و ارزش معاملات میگیرد. بعد آمار خرید و فروش حقیقی و حقوقی را کنارش میگذارد و نتیجه را در چند خط میگوید. جواب معمولاً از قیمت آخر و پایانی شروع میشود، به خرید حقیقی در برابر فروش حقیقی میرسد و با یک جمعبندی تمام میشود که پول آمده یا رفته.
اگر روند چند روز برایتان مهم است، تاریخچهٔ قیمت همان نماد را هم بخواهید. آن وقت معلوم میشود ورود پول امروز ادامهٔ یک روند است یا اتفاق یک روز. فقط حواستان باشد که این تاریخچه تعدیلنشده است و اثر افزایش سرمایه و سود نقدی در آن اصلاح نشده.
صف خرید و خرید حقوقی را در کل بازار پیدا کنید
برای نگاه به کل بازار، دستیار سراغ دیدهبان میرود. سرور چند فیلتر آماده هم دارد که روی همهٔ نمادها اجرا میشود، مثل صف خرید، خرید حقوقی و حجم مشکوک. فهرست بیشترین رشد و افت روز و پرارزشترین و پرحجمترین معاملات هم آماده است. نمونهٔ پرسش:
- «امروز کدام نمادها صف خرید دارند؟»
- «امروز حقوقیها بیشتر حجم کدام نمادها را خریدهاند؟»
جواب فهرستی از نمادهاست و بعد میشود قیمت یا دفتر سفارش هر کدام را جدا پرسید. چنین فهرستی سرنخی برای بررسی بیشتر است و نباید آن را پیشنهاد خرید دانست. توضیح بیشتر دربارهٔ این پرسشها و اصطلاحهایی که در جوابها زیاد میآید، در راهنمای تحلیل دادههای سهام بورس تهران با دستیار هوش مصنوعی آمده است.
شاخص کل، دلار و سکه را در یک گزارش ببینید
همین سرور تصویر کلی بازار را هم میدهد: شاخص کل، شاخص هموزن، ارزش کل بازار و اینکه بازار الان باز است یا بسته. کسی که شاخص صنایع و برترینهای فرابورس را هم میخواهد، نسخهٔ دیگری از ابزار بورس را در بازارچه پیدا میکند.
ارز و طلا کار سرور دیگری است که قیمتها را از سایت TGJU میخواند. یکی از قابلیتهایش نرخهای اصلی بازار را با یک درخواست برمیگرداند: دلار، یورو، درهم، پوند، لیر، طلا، سکه، نقره، نفت برنت، بیتکوین، اتریوم و تتر، همراه با تغییر روزانه. دو سرور را میشود همزمان در یک گفتوگو داشت، پس گزارش پایان روز با یک پرسش درمیآید:
- «شاخص کل امروز چطور بسته شد؟ دلار و سکه امامی نسبت به دیروز چقدر تغییر کردهاند؟ همه را در یک جدول کوتاه بیاور.»
دستیار عددها را از دو منبع جدا میگیرد و در یک جدول کنار هم میچیند. این جمله را میشود یک جا نگه داشت و هر روز بعد از بسته شدن بازار دوباره فرستاد.
دادههای بورس با هوش مصنوعی تا کجا قابل اتکاست؟
چند محدودیت را باید از اول دانست. هر دو سرور غیررسمیاند. سازندهٔ ابزار بورس، شرکت مدیریت فناوری بورس نیست و سازندهٔ ابزار ارز و طلا هم خود TGJU نیست. داده از صفحههای عمومی همین سایتها خوانده میشود و اگر آن صفحهها تغییر کنند، ممکن است بخشی از داده مدتی در دسترس نباشد.
سرور بورس عمداً آهسته درخواست میفرستد (حدود ۱٫۵ درخواست در ثانیه)، چون سایت بورس درخواست زیاد را مسدود میکند. برای همین چند سؤال دقیق زودتر از ده سؤال پشت سر هم جواب میگیرد. هر دو ابزار فقط داده میخوانند و نه سفارش ثبت میکنند، نه به حساب کارگزاری وارد میشوند. دستیار هم ممکن است عدد درست را اشتباه تفسیر کند. این دادهها برای تحلیل و یادگیری است و توصیهٔ سرمایهگذاری نیست. پیش از هر تصمیم مالی، عدد را در خود سایت بورس یا TGJU ببینید.
از کجا شروع کنیم؟
در صفحهٔ شروع، برنامهٔ هوش مصنوعیتان را انتخاب کنید و ابزار بورس تهران و قیمت طلا و ارز را اضافه کنید. مراحل هر برنامه جدا توضیح داده شده و چیزی روی کامپیوتر نصب نمیشود. فردا بعد از بسته شدن بازار، بهجای گشتن میان جدولها، از صفحهٔ اتصال دستیار به بازارچه شروع کنید و بپرسید پول حقیقی امروز کجا رفت.




